Spoorstaking: zo regel je een carpool
Bij een staking NMBS carpool je het vlotst met wie toch al dezelfde richting uit moet, en thuiswerk vult de rest aan. Sinds het najaar van 2025 kenden het Belgische spoor en het Brusselse openbaar vervoer verschillende actiegolven tegen de hervorming van het spoorwegstatuut, de pensioenen en de federale besparingen. Een bemanning die klaarstaat voor de volgende aanzegging is goud waard.
De sociale kalender 2025-2026
| Datum | Actie | Gevolg voor het vervoer |
|---|---|---|
| Eind februari – begin maart 2025 | Reeks spoorstakingen | Negen dagen hinder aangekondigd op het net |
| 24 tot 26 november 2025 | Nationale staking van drie dagen | Maandag en dinsdag ongeveer de helft van de IC-treinen en een derde van de L- en S-treinen; in Brussel op maandag alleen metrolijnen 1 en 5 en enkele trams |
| 26 tot 30 januari 2026 | Spoorstaking van een week | Sterk beperkte dienst, vijf dagen na elkaar |
| 8 tot 11 maart 2026 | Stakingsaanzegging spoorpersoneel (22 tot 22 uur) | Volledig net van NMBS, Infrabel en HR Rail |
| 12 maart en 12 mei 2026 | Nationale betogingen in Brussel | MIVB verstoord; ongeveer 40.000 betogers op 12 mei |
| 9 oktober 2026 | Nationale betoging | MIVB en TEC verstoord, ongeveer 40 procent van de bussen en trams van De Lijn en zo’n 140 vluchten in Zaventem vooraf geschrapt |
| 12 oktober 2026 | Staking openbare diensten | Minder treinen van zondag 22 uur tot de laatste trein op maandag |
De eisen draaien rond dezelfde dossiers: het aangekondigde einde van statutaire aanwervingen bij NMBS en Infrabel, de regels voor sociaal overleg, de pensioenen, en een spoordotatie die over de legislatuur met 675 miljoen euro daalt. Zolang die teksten in het parlement vorderen, blijven nieuwe aanzeggingen waarschijnlijk.
Zo wordt een spoorstaking aangekondigd
De procedure geeft je enkele dagen om je te organiseren:
- de vakbonden dienen de aanzegging minstens acht werkdagen voor de actie in;
- de NMBS zet de staking minstens vijf dagen vooraf op haar site;
- personeelsleden die nodig zijn voor de dienst melden ten laatste 72 uur vooraf of ze staken;
- de alternatieve dienstregeling verschijnt in de reisplanner en de app, meestal de dag ervoor.
Je gekochte ticket blijft geldig op een vervangende reisweg, en de regels voor omruilen of terugbetalen veranderen niet. De NMBS zet een hinderattest online dat je zeven dagen lang kunt downloaden: handig om een vertraging bij HR te staven.
Een bemanning in 48 uur
De beste stakingscarpools groeien uit buren of collega’s die elke ochtend dezelfde weg nemen, maar nooit samen. Enkele reflexen:
- Zoek op je as, niet op je verdieping. Collega’s van andere diensten, buren en ouders van de schoolpoort vertrekken vaak op hetzelfde uur naar dezelfde zone.
- Kies een neutraal ontmoetingspunt. Carpoolparkings bij een afrit (E411, E40, E42, E19) besparen je een rondrit door de dorpen om iedereen op te pikken.
- Leg het uur van terugkeer vast voor vertrek. Daarop sneuvelen geïmproviseerde carpools: één collega die in een vergadering vastzit, houdt de hele auto op.
- Hou een plan B achter de hand. Een tweede auto die klaarstaat, of een thuiswerkafspraak als de eerste uitvalt.
Woon-werkapps en interne platformen van sommige bedrijven tonen de ritten van collega’s al; dit is het moment om ze te gebruiken, ook al negeer je ze de rest van het jaar.
Brussel als de MIVB stilvalt
Op een MIVB-stakingsdag verliest een P+R aan de rand van het net het grootste deel van zijn nut: je auto aan CERIA of Roodebeek zetten heeft geen zin als de metro niet rijdt. Er blijven twee opties. Ofwel rijdt de bemanning tot op de bestemming en deelt ze de prijs van een parking in het centrum, ofwel zet de chauffeur iedereen af bij het kantoor, wat een traject vraagt dat de avond voordien is uitgestippeld. In beide gevallen geldt de lage-emissiezone in het hele gewest: de auto moet toegelaten zijn, anders volgt een boete.
Op dagen van nationale betogingen zit het centrum rond het Noordstation en de Zuidlaan een deel van de dag op slot. Mik dan op een parking aan de rand en doe het laatste stuk met de fiets of te voet.
Een dag carpoolen in euro’s
Op een rit Namen–Brussel van 65 km, met een diesel die 6 l/100 verbruikt en een liter aan 2,43 euro (maximumprijs half oktober 2026), kost de heenrit ongeveer 9,50 euro brandstof. Met drie betaalt elk iets meer dan 3 euro per rit, of ongeveer 6,50 euro per dag, parking niet inbegrepen. Wie een treinabonnement al betaald heeft, verliest op een stakingsdag dus die paar euro extra; vraag na of je bedrijf een carpoolvergoeding of een andere tegemoetkoming voorziet voor die dagen.
Verschoven uren en thuiswerk
Op stakingsdagen loopt het verkeer merkbaar voller, vooral tussen 7 en 9 uur. Vertrekken om 6.30 uur of na 9.30 uur verandert de reistijd veel meer dan een andere route. De carpools die het best standhouden, combineren twee dagen samen rijden met een dag thuiswerk als de staking een hele week duurt, zoals in januari 2026. Een schriftelijke afspraak met het bedrijf over die dagen voorkomt discussies over laattijdigheid.
Vragen van carpoolers
Hoe weet je of er morgen een treinstaking is?
Aangekondigde stakingen staan minstens vijf dagen vooraf op de stakingspagina van de NMBS. De alternatieve dienstregeling verschijnt meestal de dag ervoor in de reisplanner en de NMBS-app. Schermen en omroepberichten in de stations vullen dat op de dag zelf aan.
Hoe krijg je een stakingsattest van de NMBS?
De NMBS zet een hinderattest op haar website dat je tot zeven dagen na de staking kunt downloaden. Je kunt het aan je werkgever bezorgen om een vertraging of afwezigheid te verantwoorden.
Krijg je je treinticket terugbetaald bij een staking?
Je ticket blijft geldig op een vervangende reisweg, ook als die langer is of een overstap vraagt. De gewone regels voor omruilen en terugbetalen blijven gelden, zonder aparte stakingsregeling.
Is carpoolen duurder tijdens een staking?
De echte kosten van de rit veranderen niet: brandstof en parking blijven dezelfde. Op apps bepalen bestuurders zelf hun prijs en stijgt de vraag, dus plaatsen raken sneller op. Tussen collega's deel je gewoon de werkelijke kosten.