Carpoolparkings in Vlaanderen

Carpoolparking Vlaanderen: het netwerk staat onder leiding van het Agentschap Wegen en Verkeer (AWV), dat 96 carpoolparkings met 8.500 autoplaatsen telt. Er zijn er minder dan in Wallonië, maar ze zijn gemiddeld drie keer groter, met een mediane grootte van 63 plaatsen en 28 sites van 100 plaatsen of meer.

Het netwerk van het Agentschap Wegen en Verkeer

Het AWV legt carpoolparkings aan langs autosnelwegen en gewestwegen, meestal aan de voet van een genummerde afrit. Het open databestand, in de toestand van 2021, geeft voor elke site de capaciteit voor auto’s, fietsen, vrachtwagens en mensen met een beperking, plus een reeks voorzieningen: verlichting, overkapping, omheining, camera’s, halte van het openbaar vervoer.

Het netwerk is flink gegroeid. Een studie die in 2009 voor de Vlaamse overheid werd opgemaakt, ging over 63 carpoolparkings met 4.318 plaatsen, die in 2008 gemiddeld voor 59 % bezet waren, met een twaalftal overvolle en een twintigtal halflege sites. Het bestand van 2021 telt 96 sites en bijna dubbel zoveel plaatsen. Sindsdien zijn nog parkings uitgebreid: in Oelegem (E34) gingen eind 2024 de werken van start om de parking van 30 tot 100 plaatsen uit te breiden, aangevuld met een snelbushalte richting Antwerpen; in Genk-Oost (E314) kwam er eind 2024 een nieuwe parking van 50 plaatsen bij, met overdekte fietsenstalling.

Provincie per provincie

De provincie Antwerpen heeft de grootste capaciteit, met Linkeroever-Blancefloer, in de gegevens de grootste carpoolparking van het land, aan het einde van de Kennedytunnel en verbonden met de tram. Limburg telt maar negen sites, maar die zijn enorm: Lummen, op het kruispunt van de E314 en de E313, biedt 423 plaatsen. West-Vlaanderen, landelijker, heeft bescheidener parkings, zelden groter dan 80 plaatsen.

De best bediende assen

• E40 (Brussel–Gent–Oostende en Brussel–Leuven–Luik): 19 parkings en 1.561 plaatsen, van Bertem en Hoegaarden tot Erpe-Mere, Aalter en Jabbeke.
• E314 (Leuven–Hasselt–Genk–Nederlands-Limburg): 12 parkings en 1.173 plaatsen, met Lummen en Houthalen als trekkers.
• E34 (Antwerpen–Eindhoven en Antwerpen–Knokke): 12 parkings en 756 plaatsen.
• E313 (Antwerpen–Hasselt–Luik): 9 parkings en 827 plaatsen, waaronder Wommelgem-Noord (202) en Hasselt-Zuid (212).
• E17 (Antwerpen–Gent–Kortrijk): 8 parkings en 533 plaatsen.
• E19 (Brussel–Antwerpen–Breda): 5 parkings en 815 plaatsen, met Kontich en Keizershoek.

Op de E411 telt Vlaanderen maar twee parkings, allebei in Overijse: Jezus-Eik (68 plaatsen, afrit 2) en Overijse-centrum (32 plaatsen, afrit 3). De eerste ken ik goed: het is het laatste verzamelpunt voor je Brussel binnenrijdt als je uit Namen komt. Er zijn twee laadplaatsen en 20 fietsplaatsen.

Fietsen, laadpalen, verlichting: de voorzieningen

Het AWV-bestand is het rijkste van het land over de inrichting van de sites. Dit zegt het over de 96 parkings, in de toestand van 2021:

De fiets krijgt in Vlaanderen duidelijk voorrang. De parking Caepenberg in Boechout heeft 230 fietsplaatsen voor 210 autoplaatsen, die van Melsele 115 fietsplaatsen. Het idee is eenvoudig: wie op vier kilometer van de parking woont, fietst ernaartoe in plaats van nog een auto bij te zetten. Het bestand telt over het hele netwerk ook 96 plaatsen voor vrachtwagens en 161 plaatsen voor mensen met een beperking.

Laden blijft zeldzaam: 23 plaatsen op 8.500. Nieuwe parkings brengen daar verandering in, zoals Genk-Oost, waar voor het voorjaar van 2025 een snellaadstation van Fastned voor acht wagens was aangekondigd. Met een elektrische auto check je dus beter per site of er een laadpaal is, in plaats van erop te rekenen.

P+R en Hoppinpunten: de parking als mobiliteitsknoop

In Vlaanderen is het onderscheid tussen carpoolparking en P+R vaag. Linkeroever, Wommelgem of Gentbrugge-Oost dienen zowel voor carpoolers als voor automobilisten die hun rit met tram of bus van De Lijn afmaken. De plaatsen zijn niet voor het ene of het andere gebruik voorbehouden.

Sinds enkele jaren bundelt de Vlaamse overheid zulke plekken onder het merk Hoppin. Een Hoppinpunt is een plaats waar verschillende vervoersmiddelen samenkomen: spoor, tram, bus, deelfietsen en deelauto’s, carpoolparking. Je herkent het aan de Hoppinzuil, en er is altijd een fietsenstalling. Het beoogde netwerk telt minstens duizend punten in heel Vlaanderen, van interregionaal knooppunt tot klein buurtpunt.

Het grootste Hoppinpunt langs de Brusselse Ring, Tramterminus 44, opende op 31 mei 2023 op de grens van Wezembeek-Oppem en Tervuren: 286 parkeerplaatsen in een parkeergebouw, evenveel fietsplaatsen, en tram 44 naar Brussel. Een prima verzamelpunt voor ploegen die vanuit Leuven over de E40 komen.

Gratis en vrij te gebruiken

Alle carpoolparkings van het AWV zijn gratis, zonder reservatie en in de meeste gevallen zonder aangegeven maximale duur. Ze zijn in de eerste plaats bedoeld voor pendelaars, maar niets verbiedt je om ze voor een weekendrit te gebruiken. De vrachtwagenplaatsen op een deel van de sites zijn voorbehouden voor zware voertuigen. Een personenwagen die daar uitwijkt omdat alles bezet is, ontneemt een trucker zijn rustplek en riskeert een boete. Met een mediaan van 63 plaatsen slikt de typische Vlaamse carpoolparking zonder probleem een ploeg van vier auto’s, en dat maakt hem een betrouwbaar verzamelpunt voor carpoolen naar het werk.